Vetëm 25 minuta larg nga zhurma dhe ritmi i shpejtë i Tiranës, Mali i Dajtit të ofron një arratisje të vërtetë drejt natyrës. I shpallur Park Kombëtar që në vitin 1960, ai njihet gjerësisht si “Ballkoni i Tiranës” – një vend ku ajri i pastër, peizazhet panoramike dhe gjelbërimi i pafund takohen për të krijuar një përvojë unike. Qoftë për një ditë relaksi në natyrë, një shëtitje familjare, apo një aventurë me zipline dhe paraglajding, Dajti ofron diçka për të gjithë. Kjo guidë do t’ju tregojë gjithçka që duhet të dini për të përfituar maksimalisht nga vizita juaj në malin më të dashur të Shqipërisë.
Si të shkosh në malin e Dajtit – Teleferiku dhe rrugët e aksesit
Shkaku kryesor pse Mali i Dajtit është kaq i dashur për banorët dhe vizitorët e Tiranës është lehtësia me të cilën arrihet. Mënyra më popullore dhe panoramike për të shkuar atje është përmes Teleferikut Dajti Ekspres, një udhëtim 15-minutësh që të çon nga periferia lindore e Tiranës drejt lartësive malore përmes 4.2 km pyje të dendura dhe pamjes së hapur mbi qytet. Stacioni i nisjes ndodhet rreth 15 minuta me makinë nga qendra e qytetit dhe është i pajisur me parkim dhe shërbime turistike.
Për ata që preferojnë një qasje më klasike, mund të udhëtojnë edhe me makinë përmes rrugës automobilistike që ngjitet përmes Tujanit. Kjo rrugë është e asfaltuar, por ka kthesa të ngushta – ndaj rekomandohet kujdes sidomos në ditë me mot të keq. Aventura fillon që në udhëtim, me pamje të mrekullueshme që shfaqen gjatë rrugës dhe atmosferë që ndryshon krejtësisht nga qyteti brenda pak kilometrave.
Ajri i pastër dhe peizazhi i mrekullueshëm i Dajtit
Kur mbërrin në Malin e Dajtit, ndjen menjëherë ndryshimin – temperatura më e freskët, qetësia dhe ajri i pastër që shërben si “mushkëria e Tiranës”. Parku Kombëtar shtrihet në mbi 29,000 hektarë, me terren që varion nga pyje të dendura me pisha dhe ah, deri te livadhe alpine në majat më të larta. Me lartësi që arrijnë deri në 1,827 metra në Majën e Meçekut, Dajti të ofron mundësinë të sodisësh Tiranën nga lart, por edhe të humbasësh në gjelbërimin e natyrës së paprekur.
🌲 Rreth 80% e parkut është i mbuluar me pyje, duke e bërë këtë zonë ideale për ata që kërkojnë rifreskim fizik dhe mendor. Në ditë me mot të kthjellët, nga Dajti mund të shohësh deri në Detin Adriatik dhe ishullin Sazan – një pamje që të mbetet gjatë në mendje. Natyra këtu nuk është vetëm dekor, por një ftesë për të lëvizur, eksploruar dhe për të rigjetur një lidhje të thellë me mjedisin.
Majat dhe shtigjet më të bukura për ecje dhe eksplorim
Për ata që e duan ecjen dhe eksplorimin malor, Mali i Dajtit ofron një rrjet shtigjesh që variojnë nga shëtitje të lehta deri në ngjitje më sfiduese dhe rrugë panoramike që të lënë pa frymë. Ndër majat më të njohura janë:
- 🏔️ Maja e Meçekut (1,827 m) – pika më e lartë e masivit të Dajtit
- 🏞️ Maja e Dajtit (1,613 m) – destinacioni më i vizituar nga ecësit
- 🌄 Maja e Çem Rrumit (1,571 m) dhe Maja e Tujanit (1,531 m) – më pak të njohura, por tërheqëse për aventurierët
Një nga shtigjet më të rekomanduara është ai që të çon nga stacioni i sipërm i teleferikut deri në Qafën e Dajtit, një shteg i moderuar me pamje spektakolare dhe akses të lehtë për shumicën e vizitorëve. Për më të përgatiturit, rruga që të çon drejt Malit me Gropa ofron një përvojë më të egër dhe më pak të frekuentuar, ku peizazhi ndryshon ndjeshëm dhe fauna është e pasur.
Një përvojë unike është ecja përgjatë kurrizores së Dajtit – një vijë kodrash të buta që ndjekin gjatësinë e malit. Nga këtu, pamjet hapen në të dyja anët: nga njëra anë mbi Tiranën dhe fushën e saj urbane, nga tjetra drejt kodrave që zbresin në qarkun e Durrësit. Kjo rrugë është perfekte për ata që kërkojnë një ndjesi lirie dhe hapësire të pafundme në natyrë.
🚶♂️ Shtigjet janë të shënuara mirë dhe të pajisura me stenda informuese, duke e bërë eksplorimin të aksesueshëm edhe për turistët që e vizitojnë për herë të parë.
Historia dhe kultura – nga Kalaja e Dajtit te Bunk’Art 1
Përveç natyrës dhe aktiviteteve moderne, Mali i Dajtit ka një histori të pasur që nis që nga antikiteti. Në majën perëndimore të malit ndodhen rrënojat e Kalasë së Dajtit, një strukturë romake e shekullit VI e vendosur në 1,200 metra mbi nivelin e detit. E zbuluar në vitin 1963 nga arkeologu Neritan Ceka, kjo kala u shpall më pas monument kulture i kategorisë së parë, dhe sot ofron një kombinim të rrallë mes historisë dhe panoramës.
Një tjetër atraksion historik është Bunk’Art 1, një bunker masiv i ndërtuar gjatë Luftës së Ftohtë që sot funksionon si muze nën tokë. Vizitorët mund të eksplorojnë dhomat e nëndheshme, ekspozitat historike dhe artin modern që i jep këtij vendi një identitet unik. Bunk’Art është një ndalesë domosdoshme për ata që kërkojnë të kuptojnë më mirë historinë e Shqipërisë së shekullit XX në një ambient autentik dhe atmosferik.
🏛️ Për më tepër, në zonën e majës ndodhet edhe ish-Kampi i Pionerëve, një kamp komunist i njohur, i cili tashmë po transformohet në një resort turistik 5-yje në kuadër të një investimi strategjik. Ky projekt tregon si historia dhe e ardhmja e Dajtit po bashkohen për të krijuar përvoja të reja kulturore dhe turistike.
Biodiversiteti dhe rëndësia ekologjike e Dajtit
Mali i Dajtit nuk është vetëm një destinacion për turizëm dhe argëtim – ai është një zonë natyrore me larmi të jashtëzakonshme ekosistemesh. Si pjesë e Parkut Kombëtar të Dajtit, zona përfshin ambiente të ndryshme natyrore që shtrihen nga shkurret mesdhetare në lartësitë më të ulëta, deri te barishtet sub-alpine në majat më të larta. Në këtë zonë janë identifikuar 991 lloje bimësh vaskulare, që përfaqësojnë rreth 25% të florës së Shqipërisë, përfshirë katër specie endemike që gjenden vetëm në këtë rajon.
🌿 Pyjet përbëjnë rreth 80% të sipërfaqes së parkut, dhe janë shtëpi për një gamë të gjerë gjallesash:
- 🐾 44 lloje gjitarësh – përfshirë ariun, ujkun dhe derrin e egër
- 🐦 143 lloje shpendësh – si shqiponja e artë dhe dallëndyshja e shkëmbinjve
- 🐍 25 zvarranikë, 12 amfibë dhe 426 insekte të dokumentuara
Parku është pjesë e Rrjetit EMERALD, që nënvizon rëndësinë e tij për mbrojtjen e biodiversitetit në Evropë. Organizohen shpesh aktivitete edukative dhe ekologjike, si vëzhgime shpendësh, ligjërata natyrore dhe piknike ndërgjegjësuese, për të ndihmuar në ruajtjen e këtij thesari natyror.
🌳 Zona është e zonuar me kategori të ndryshme mbrojtjeje, nga IV në V, që do të thotë se shumë pjesë të saj janë të kufizuara për ndërhyrje njerëzore, me qëllim ruajtjen afatgjatë të mjedisit.
Zhvillimet e fundit dhe infrastruktura turistike
Në vitet e fundit, Mali i Dajtit ka hyrë në një fazë të re zhvillimi, me projekte të rëndësishme që synojnë të përmirësojnë përvojën turistike dhe të ruajnë natyrën. Një nga iniciativat më të mëdha është projekti “Dajti Express Resort”, një investim prej rreth 12 milionë eurosh që synon të rikthejë Kampin e vjetër të Pionerëve në një resort modern 5-yje me spa, vila druri, stacion kalërimi dhe kamp për fëmijë. Ky transformim synon të sjellë më shumë vizitorë në zonën e majës dhe të zgjasë qëndrimet turistike përtej një dite.
🔧 Paralelisht, Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura (AKZM) ka nisur projekte për rehabilitimin mjedisor të zonës. Në korrik 2025, u shpall një tender për rikuperimin e 7 gurorëve të braktisur në Dajt – plagë të vjetra të shkaktuara nga ndërtimet e paligjshme. Qëllimi është që këto hapësira të mbillen me pyje dhe të kthehen në zona të reja për edukim dhe rekreacion.
🚴 Infrastruktura gjithashtu është përmirësuar, me rrugë të reja aksesimi, sinjalistikë të qartë dhe promovim të turizmit të qëndrueshëm, si ecja, çiklizmi malor dhe aktivitetet natyrore pa ndikim të lartë mjedisor. Këto zhvillime synojnë të balancojnë nevojat turistike me ruajtjen e ekosistemeve të ndjeshme të parkut.
❓ Pyetje të shpeshta (FAQ) për malin e Dajtit
Mund të ngjitesh me Teleferikun Dajti Ekspres (15 min nga periferia e Tiranës) ose me makinë përmes rrugës së Tujanit.
Çmimet ndryshojnë në varësi të sezonit, por për të rriturit zakonisht rreth 800-1,000 lekë vajtje-ardhje. Kontrolloni në dajtiekspres.com për çmimet e përditësuara.
Po, ka disa restorante me pamje mahnitëse, përfshirë Restorantin rrotullues dhe Ballkonin e Dajtit.
Po! Ka shëtitore të lehta, Park Aventuror për fëmijë, dhe mini-golf.
Ecje drejt Qafës së Dajtit, zipline në Parkun Aventuror, paraglajding, dhe vizitë në Bunk’Art 1.
Pranvera dhe vjeshta janë ideale për ecje dhe pamje të pastra. Dimri sjell borë dhe është i mrekullueshëm për fotografi.
Po, disa agjenci turistike ofrojnë ture të organizuara, ose mund të lëvizësh vetë me ndihmën e sinjalistikës dhe hartave në terren.
Pse duhet ta vizitosh malin e Dajtit sot
Mali i Dajtit është shumë më tepër sesa një vend për një shëtitje fundjave – ai është një destinacion i plotë ku natyra, historia, gastronomia dhe aventura bashkëjetojnë në harmoni. Vetëm pak minuta larg nga Tirana, ofron ajër të pastër, pamje të jashtëzakonshme dhe një gamë të gjerë aktivitetesh për çdo lloj vizitori – nga familjet me fëmijë, tek turistët aventurierë apo thjesht ata që kërkojnë pak qetësi.
Nëse nuk e ke vizituar ende, tani është momenti. Dhe nëse e ke vizituar më parë – ka gjithmonë diçka të re për të zbuluar.
📢 Ndaje me miqtë dhe familjarët që kanë nevojë për një arratisje të bukur në natyrë!
